Unia Europejska przygotowała bardzo interesujący program ratunkowy dla tej gałęzi przemysłu. Jednak realizacja tego programu spoczywa na rządach poszczególnych krajów. Komisja Europejska dokładnie określiła, jakie działania są dopuszczalne, a jakie nie. Konkretne propozycje wspierające popyt mogą polegać na ułatwieniach kredytowych, zmianach podatkowych czy zachętach do recyklingu starych samochodów. Jest to działanie ważne, związane z rynkiem wewnętrznym, którego nie można lekceważyć, mimo że nasz przemysł motoryzacyjny głównie opiera się na eksporcie. W tej sytuacji bardzo proszę o informację o podjętych przez rząd działaniach.

   Czy i jakie działania podejmie rząd w celu wsparcia przemysłu motoryzacyjnego w Polsce?

   Z wyrazami szacunku

   Poseł Tadeusz Wita

   Warszawa, dnia 3 kwietnia 2009 r

Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Gospodarki - z upoważnienia ministra -

na interpelację w sprawie konieczności wsparcia przemysłu motoryzacyjnego w Polsce

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na pismo znak: SPS-023-9147/09 zawierające interpelację pana posła Tadeusza Wity w sprawie konieczności wsparcia przemysłu motoryzacyjnego, przesyłam poniższe wyjaśnienia.

   Wobec pogarszającej się sytuacji branży motoryzacyjnej w Polsce minister gospodarki zaproponował zestaw działań służących stabilizacji funkcjonowania przemysłu motoryzacyjnego, których część wynika z dokumentu: Działania Ministerstwa Gospodarki na rzecz stabilności i rozwoju. Jednocześnie dodatkowo zostały wskazane rozwiązania dostosowane do specyfiki branży, które w znacznej części mogłyby zostać wykorzystane przez inne sektory gospodarki.

   Wśród najważniejszych obszarów interwencji znajdują się: implementacja Krajowego Programu Reform, zwiększenie popytu konsumpcyjnego oraz popytu inwestycyjnego, a także ułatwienia dla przedsiębiorców.

   Z uwagi na fakt, że pakiet ministra gospodarki zawiera instrumenty wspierające gospodarkę pozostające poza kompetencjami resortu, ostateczny kształt proponowanych działań jest wypracowywany w ramach konsultacji z właściwymi resortami.

   Propozycje ministra gospodarki dotyczą również zmian przepisów Kodeksu pracy, zmierzających do wydłużenia okresu rozliczeniowego czasu pracy oraz rozwiązań umożliwiających czasową redukcję kosztów pracy podczas przestojów produkcji, przy wsparciu państwa. Konsultacje tych rozwiązań odbywają się w ramach Komisji Trójstronnej.

   Ponieważ kwestie aktywizacji popytu na nowe samochody osobowe oraz przeciwdziałania redukcji zatrudnienia są jednymi z ważniejszych instrumentów proponowanych przez przedstawicieli branży motoryzacyjnej w obecnej sytuacji ekonomicznej - w której krajowi producenci samochodów osobowych, ze względu na malejące zamówienia, są zmuszeni do coraz częstszego wstrzymywania produkcji - stały się one kluczowymi tematami dyskusji prowadzonej w ramach powołanego zarządzeniem prezesa Rady Ministrów nr 128 z dnia 21 listopada 2008 r. Międzyresortowego Zespołu do spraw Wzrostu Konkurencyjności Przemysłu Motoryzacyjnego.

   Rozwiązania, nad którymi pracuje międzyresortowy zespół, wpisują się w zgłaszane przez branżę motoryzacyjną propozycję wsparcia wymiany parku samochodowego poprzez zastąpienie opodatkowania samochodów podatkiem akcyzowym innym podatkiem, który skuteczniej spełniałby rolę fiskalną, poprzez wzrost dochodów budżetowych w kolejnych latach, a także wychodziłby naprzeciw oczekiwaniom wynikającym z ochrony środowiska.

   Najwłaściwszą formą wydaje się konstrukcja opodatkowania oparta na wielkości emisji CO₂, w której podstawowym założeniem powinno być podejście zakładające wzrost kwoty podatku wraz ze wzrostem szkodliwości środowiskowej danego pojazdu. Wzorem doświadczeń z innych państw członkowskich przedmiotowe rozwiązanie powinno prowadzić do zmian preferencji konsumenckich w kierunku kupowania samochodów przyjaznych środowisku oraz znacznego spadku sprzedaży samochodów emitujących duże ilości CO₂.

   Pragnę również zwrócić uwagę, że zdaniem Komisji Europejskiej należy dążyć do zastępowania podatku rejestracyjnego podatkiem rocznym, m.in. z uwagi na jego ekologiczny charakter promujący kupno samochodów o niskim poziomie emisji CO₂ oraz stabilność i klarowność przedmiotowego systemu.

   Wyrażam opinię, że proponowane rozwiązanie stymulujące odmłodzenie parku samochodowego:

   - powinno uwzględniać czynniki: gospodarczo-ekonomiczny, fiskalny, jak i społeczny;

   - nie może przyczyniać się do nadmiernego wzrostu obciążeń podatkowych nabywców aut ani prowadzić do ograniczenia dochodów budżetu państwa;

   - musi nakładać obciążenia podatkowe uzależnione od mierzalnych wskaźników obiektywnych, a nie deklaratywnych;

   - powinno finansowo wspierać świadomych konsumentów wymieniających wysokoemisyjny stary pojazd na nowy, spełniający obecne standardy ekologiczne i bezpieczeństwa.

   Odnosząc się do podnoszonej w interpelacji kwestii zmian podatkowych wspierających popyt, minister finansów przedstawił stanowisko, iż regulacje prawne w zakresie podatku VAT zawarte w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm.) opierają się na regulacjach prawnych zawartych w dyrektywie 2006/112/EW Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Istotną cechą systemu podatku VAT jest jego powszechność i neutralność dla obrotu gospodarczego. System tego podatku nie przewiduje tworzenia określonych preferencji mających na celu umożliwienie wsparcia podmiotów gospodarczych przemysłu motoryzacyjnego. Mając powyższe na uwadze, minister finansów informuje, iż nie są prowadzone prace legislacyjne dotyczące podatku od towarów i usług, które miałyby prowadzić do wsparcia sektora motoryzacyjnego.

   Ponadto minister finansów poinformował, że w zakresie gwarancji i poręczeń są podejmowane działania dotyczące ułatwień kredytowych ukierunkowanych na wsparcie przedsiębiorstw różnych sektorów w Polsce. W związku z ogłoszonym przez prezesa Rady Ministrów pana Donalda Tuska ˝Planem stabilności i rozwoju˝ przygotowano nowelizację ustawy o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne, która została opublikowana w Dzienniku Ustaw Nr 65 z dnia 30 kwietnia 2009 r., poz. 545. Zmiany, jakie wprowadza powyższa nowelizacja ustawy, mają przede wszystkim na celu zwiększenie dostępu do kapitału w formie obligacji i kredytów zaciąganych głównie przez małe i średnie przedsiębiorstwa, co pomoże w sprostaniu zwiększającym się wymaganiom stawianym kredytobiorcom przez sektor bankowy w związku z dodatkowym ryzykiem wynikającym z kryzysu finansowego.

   W szczególności nowelizacja ustawy pozwoli Bankowi Gospodarstwa Krajowego m.in. na.:

   - rozszerzenie grupy beneficjentów poręczeń i gwarancji,

   - budowę szerokich struktur systemu lokalnych i regionalnych funduszy,

   - zniesienie ograniczenia w postaci maksymalnej kwoty poręczenia/gwarancji,

   - wdrożenie nowych produktów.

   Należy również podkreślić, iż zdecydowanie wzrośnie rola BGK w systemie, któremu umożliwiono udzielanie poręczeń i gwarancji w imieniu i na rachunek Skarbu Państwa powyżej kwoty stanowiącej równowartość 10 mln euro, nie więcej jednak niż do 30 mln euro. Minister finansów pragnie zaznaczyć, iż podmioty sektora motoryzacyjnego również mogą skorzystać z nowych możliwości udzielania poręczeń i gwarancji, pod warunkiem spełnienia wszystkich kryteriów przewidzianych w stosownych przepisach.

   Odnośnie do regulacji dotyczących podatku dochodowego minister finansów uprzejmie informuję, że nie są obecnie prowadzone prace w zakresie podatków dochodowych zmierzające do wprowadzenia szczególnych rozwiązań wyłącznie dla przemysłu motoryzacyjnego. Niemniej jednak zostały przygotowane rozwiązania, które mogą korzystnie wpłynąć na sytuację podatników, co powinno się pozytywnie przełożyć także na branżę motoryzacyjną. Mianowicie na podstawie ustawy z dnia 5 marca 2009 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (podpisanej przez prezydenta RP w dniu 21 kwietnia 2009 r.), będącej konsekwencją ˝Planu stabilności i rozwoju - wzmocnienie gospodarki Polski wobec światowego kryzysu finansowego˝, wprowadza się zmiany dotyczące m.in. amortyzacji i zasad rozliczania kosztów prac rozwojowych. Przepisy tej ustawy zawierają instrumenty mające na celu zwiększenie skłonności firm do inwestowania, w szczególności małych firm oraz rozpoczynających działalność.

   Nowelizacja ustaw podatkowych zakłada zmianę definicji małego podatnika polegającą na zwiększeniu limitu przychodów warunkujących status małego podatnika, z 800 000 euro do 1 200 000 euro. W konsekwencji tej zmiany nastąpi poszerzenie kręgu podmiotów będących małymi podatnikami. Oznaczać to będzie, że większa grupa podatników będzie mogła skorzystać m.in. z jednorazowej amortyzacji.

   W ustawie przewiduje się podwyższenie w latach 2009-2010 limitu kwoty jednorazowej amortyzacji do 100 000 euro. Aktualnie limit ten wynosi 50 000 euro w roku podatkowym. Z prawa tego będą mogli skorzystać w dalszym ciągu mali podatnicy oraz podatnicy rozpoczynający w tych latach prowadzenie działalności.

   Ponadto ustawa przewiduje umożliwienie podatnikom wyboru sposobu zaliczenia kosztów prac rozwojowych do kosztów podatkowych, co powinno przyczynić się istotnego wsparcia prorozwojowego. Będą oni mogli zaliczyć koszty z tego tytułu do kosztów podatkowych w miesiącu, w którym zostały poniesione, albo począwszy od tego miesiąca w równych częściach w okresie nie dłuższym niż 12 miesięcy, albo jednorazowo w roku podatkowym po ich zakończeniu, albo poprzez odpisy amortyzacyjne od wartości niematerialnej i prawnej, jeżeli podejmą decyzję o ich amortyzacji.

   Minister środowiska, odnosząc się do składanych przez branżę motoryzacyjną propozycji w zakresie wprowadzenia zmian w systemie recyklingu pojazdów, prowadzących do rzeczywistego przetwarzania samochodów ostatecznie wycofanych z ruchu, połączonych z uruchomieniem zachęt finansowych, stymulujących wymianę aut starych na nowe, wskazał, że inicjatywa wydaje się słuszna i zachęciłaby właścicieli pojazdów do przekazywania ich do stacji demontażu i punktów zbierania pojazdów, które działają w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 25, poz. 202, z późn. zm.). Jednocześnie podkreślił, że w projekcie ustawy o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw zaproponowano podobne rozwiązanie, gdyż zakładano wprowadzenie w miejsce dotychczasowej opłaty za wprowadzenie pojazdu opłatę, która byłaby wpłacana przez każdego rejestrującego po raz pierwszy pojazd na terytorium kraju, a zwracana ostatniemu właścicielowi wyrejestrowującemu pojazd po jego przekazaniu do stacji demontażu lub punktu zbierania pojazdów. Jednakże na etapie przekazania projektu pod obrady KERM - w październiku 2008 r. - usunięto zasadnicze kwestie związane z ww. systemem, ze względu na stanowisko UKIE o niezgodności proponowanych zmian z prawem Unii Europejskiej.

   Projekt przedmiotowej ustawy o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw został w dniu 3 marca 2009 r. przyjęty przez Radę Ministrów, a zawiera on m.in. przepisy wprowadzające zaostrzenie sankcji wobec podmiotów prowadzących nielegalny demontaż pojazdów, w celu wyeliminowania działalności tzw. szarej strefy w recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Ponadto w katalogu organów uprawnionych lub obowiązanych do kontroli spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych umieszczono Inspekcję Ochrony Środowiska (zmiana w ustawie o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych), co umożliwi informowanie Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego o przypadkach braku ubezpieczenia OC.

   Przedstawiając powyższe wyjaśnienia, uprzejmie informuję, że Ministerstwo Gospodarki, będąc w stałej współpracy z przedstawicielami sektora, na bieżąco analizuje sytuację przemysłu i rynku motoryzacyjnego oraz prowadzi prace mające na celu znalezienie najlepszych rozwiązań stabilizujących sytuację przemysłu odczuwającego skutki światowego kryzysu finansowego.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Grażyna Henclewska

   Warszawa, dnia 15 maja 2009 r.