Zapytanie nr 4726

do ministra pracy i polityki społecznej

w sprawie niewywiązania się ze zobowiązań dotyczących polityki rodzinnej

   Szanowna Pani Minister! 19 listopada 2008 r. została podpisana deklaracja w sprawie polityki rodzinnej rządu pomiędzy episkopatem a polskim rządem. Sygnatariuszem porozumienia z ramienia episkopatu był abp Sławoj Leszek Głodź, natomiast stronę rządową reprezentował wicepremier Grzegorz Schetyna.

   W imieniu rządu zobowiązał się on do przygotowania i przyjęcia w pierwszym kwartale 2009 r. programu ˝Solidarność pokoleń. Działania na rzecz dzieci i rodzin˝. Program miał zawierać kompleksowe rozwiązania w zakresie polityki prorodzinnej, a w szczególności: pomoc rodzinom wielodzietnym, zwiększenie nakładów z budżetu na rodzinę, tak by osiągnęły średni poziom krajów Unii Europejskiej, umożliwienie rodzicom połączenia ról rodzinnych i zawodowych, rozwój systemu pozwalającego rodzinom wychowującym dzieci niepełnosprawne na wsparcie dochodowe rodziców, rezygnujących z pracy w celu opieki nad swoimi dziećmi, przeciwdziałanie kryzysom i rozpadowi rodziny oraz wzmocnienie ochrony dziecka i rodziny przed przemocą w środowisku pracy i szkoły.

   Z doniesień prasowych wynika, że program ˝Solidarność pokoleń. Działania na rzecz dzieci i rodzin˝ powstanie w czwartym kwartale b.r. Okazuje się, że w Ministerstwie Pracy i Polityki społecznej nie można ustalić, kto odpowiada za ten projekt. W związku z tym nasuwają się uzasadnione wątpliwości związane z zawartością merytoryczną programu przygotowywanego przez urzędników ministerstwa.

   Polityka rodzinna powinna stać się domeną każdego polskiego rządu, szczególnie kiedy mamy do czynienia z powszechnym zjawiskiem kryzysu rodziny. Wicepremier Grzegorz Schetyna jako przedstawiciel rządu zobowiązał się do wykonania treści porozumienia, na które czekają miliony polskich rodzin. Szczególna odpowiedzialność za prowadzenie polityki rodzinnej spoczywa na Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej, dlatego po blisko roku od podpisania deklaracji kieruję do Pani Minister następujące pytania:

   1. Kto odpowiada za wykonanie postanowień kościelno-rządowej deklaracji w sprawie polityki rodzinnej?

   2. Jakie działania podjęła Pani Minister, aby zapewnić środki finansowe budżetu państwa na realizację ustaleń zawartych w deklaracji?

   3. Wprowadzenie jakich uregulowań prawnych przewiduje Pani Minister w celu realizacji zapisów deklaracji i na jakim one są etapie?

   4. Jakie są merytoryczne przesłanki, aby nie waloryzować kwoty 504 zł, uprawniającej do pobierania świadczenia rodzinnego?

   5. Które postanowienia wspólnej deklaracji w sprawie polityki rodzinnej zostały zrealizowane przez ministerstwo?

   Z poważaniem

   Poseł Tadeusz Wita

   Warszawa, dnia 6 września 2009 r.

Odpowiedź ministra pracy i polityki społecznej

na zapytanie nr 4726

w sprawie niewywiązania się ze zobowiązań dotyczących polityki rodzinnej

   W związku z pismem, znak: SPS-024-4726/09, z dnia 15 września 2009 r. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej przesyła odpowiedź na interpelację pana posła Tadeusza Wity w sprawie niewywiązania się ze zobowiązań dotyczących polityki rodzinnej.

   Ministerstwo zdecydowanie zaprzecza twierdzeniu o niewywiązywaniu się ze zobowiązań dotyczących polityki rodzinnej.

   1. Kto odpowiada za wykonanie postanowień kościelno-rządowej deklaracji w sprawie polityki rodzinnej? Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej jest jednym z resortów, które realizują zadania polityki rodzinnej, o których mowa we wspomnianej deklaracji.

   2. Jakie działania podjęła pani minister, aby zapewnić środki finansowe budżetu państwa na realizację ustaleń zawartych w deklaracji? Minister odpowiadający za politykę rodzinną jest żywotnie zainteresowany jej realizacją i podejmuje walkę o zgromadzenie jak największej puli środków na jej realizację, jak tylko to jest możliwe. Sytuacja zagrożenia stanu finansów publicznych wynikająca z sytuacji kryzysowej zdecydowanie nie sprzyja zwiększonej realizacji celów społecznych, gdyż wzmaga konkurencję różnych celów o środki, które ulegają znaczącemu ograniczeniu. Nie oznacza to, że minister odpowiedzialny za sprawy rodziny rezygnuje z polityki prorodzinnej, gdyż jej cele nie przestają być aktualne z końcem roku budżetowego. Jest rzeczą absolutnie pewną, że zostanie podjęta walka o jak najwyższy stopień realizacji zamierzeń w tym zakresie i wykorzystana każda okazja do lobbowania na rzecz rodzin.

   3. Wprowadzenie jakich uregulowań prawnych przewiduje pani minister w celu realizacji zapisów deklaracji i na jakim one są etapie? Od dnia 1 października 2008 r. zaliczka alimentacyjna została zastąpiona świadczeniem z funduszu alimentacyjnego (ustawa z dnia 17 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7, z późn. zm.). Świadczenie to przysługuje osobom uprawnionym do wysokości zasądzonych alimentów, nie więcej jednak niż do kwoty 500 zł, jeżeli dochód netto rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza 725 zł. Od 1 stycznia 2009 r. obowiązuje tzw. ustawa rodzinna (ustawa o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. Nr 237, poz. 1654, 2008), która wprowadza następujące rozwiązania prawne:

   - stopniowe wydłużenie urlopu macierzyńskiego (część obligatoryjna) z 18 do 20 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie, 31 tygodni w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie, 33 tygodni w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie, 35 tygodni w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie, 37 tygodni w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie,

   - wprowadzenie dodatkowego urlopu macierzyńskiego o charakterze fakultatywnym, który docelowo wyniesie 6 tygodni oraz 8 tygodni (w przypadku ciąży mnogiej) i stanowić będzie wydłużenie obligatoryjnego wymiaru urlopu macierzyńskiego (20 tygodni, etc.). Urlop ten będzie systematycznie wydłużany od 2010 o 2 tygodnie i odpowiednio 3 tygodnie w przypadku ciąży mnogiej. Docelowy wymiar dodatkowego urlopu macierzyńskiego zostanie osiągnięty w 2014 r. Ponadto pracownicy, korzystający z dodatkowego urlopu macierzyńskiego mogą łączyć go z pracą na min 1/2 etatu, zachowując prawo do wynagrodzenia oraz zasiłku macierzyńskiego w wymiarze proporcjonalnym,

   - wprowadzenie urlopu ojcowskiego w wymiarze 2 tygodni od 2012 r. (w latach 2010-2011 - 1 tydzień),

   - możliwość wykorzystania części urlopu macierzyńskiego (powyższej 8 tygodni od rozpoczęcia korzystania z urlopu przez matkę dziecka) przez pracownika ojca, gdy matka wymaga opieki szpitalnej,

   - zrównanie praw do urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego oraz urlopu ojcowskiego rodziców adopcyjnych z uprawnieniami rodziców biologicznych,

   - ochrona przed zwolnieniem z pracy osób podejmujących zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy w okresie przysługującego im urlopu wychowawczego (w okresie 12 miesięcy),

   - stopniowe podniesienie podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne osób przebywających na urlopach wychowawczych, od 01.01.2009 r. do 31.12.2011 r. do kwoty minimalnego wynagrodzenia, następnie do wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających urlop wychowawczy), jednak nie więcej niż 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale (ogłaszanym przez GUS),

   - możliwość finansowania ze środków Zakładowego Funduszu Socjalnego, w ramach działalności socjalnej, opieki nad dziećmi w żłobkach i przedszkolach oraz tworzenia zakładowych żłobków, przedszkoli oraz innych form wychowania przedszkolnego,

   - zniesienie ograniczenia możliwości zarobkowania dla kobiet otrzymujących dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urlopu wychowawczego,

   - skrócenie wymaganego okresu ubezpieczenia dla otrzymania świadczeń pieniężnych ze 180 dni do 90 dni w przypadku osób ubezpieczonych dobrowolnie,

   - wydłużenie maksymalnego okresu otrzymywania świadczenia chorobowego dla kobiet w ciąży ze 182 dni do 270 dni,

   - możliwość zawieszenia składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych przysługująca pracodawcom osób powracających z urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego lub urlopu wychowawczego,

   - zwiększenie wysokości zasiłku macierzyńskiego dla osób podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników do czterokrotności najniższej emerytury.

   Przygotowane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. Nr 129, poz. 1058), na mocy którego od 1 listopada zasiłki rodzinne będą kształtować się następująco: 68 zł na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia, 91 zł na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 18 roku życia, 98 zł na dziecko w wieku powyżej 18 roku życia do ukończenia 24 roku życia oraz nastąpi wzrost świadczenia pielęgnacyjnego do 520 zł dla osoby rezygnującej z zatrudnienia w celu sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

   Ponadto przygotowane są projekty założeń do ustaw:

   - o formach opieki nad dziećmi do lat 3 (czeka na akceptację Rady Ministrów),

   - o pieczy zastępczej (czeka na akceptację Rady Ministrów).

   Przygotowane są zasady kontynuowania programów rządowych w nadchodzących latach:

   - ˝Pomoc państwa w zakresie dożywiania˝,

   - ˝Świetlica, praca, staż - socjoterapia w środowisku wiejskim˝,

   - ˝Wspieranie jednostek samorządu terytorialnego w budowaniu lokalnego systemu opieki nad dzieckiem i rodziną˝,

   - ˝Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie˝.

   W IV kwartale 2009 r. przyjęty będzie przez Radę Ministrów rządowy program ˝Solidarność pokoleń. Działania na rzecz dzieci i rodzin˝.

   4. Jakie są merytoryczne przesłanki, aby nie waloryzować kwoty 504 zł uprawniającej do pobierania świadczenia rodzinnego? Brak waloryzacji kwoty kryterium dochodowego stosowanego w realizacji świadczeń rodzinnych jest decyzją Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009 r.

   5. Które postanowienia wspólnej deklaracji w sprawie polityki rodzinnej zostały zrealizowane przez ministerstwo? Prace dotyczące realizacji deklaracji są przedmiotem regularnych spotkań Komisji Wspólnej Rządu i Episkopatu Polski. W dniu 8 lipca br. określony został zakres informacji, jaka została udostępniona komisji i będzie dyskutowana w październiku br., będzie także podstawą oceny osiągniętych rezultatów.

   Minister

   Jolanta Fedak

   Warszawa, dnia 8 października 2009 r.