Odpowiedź zastępcy prokuratora generalnego - z upoważnienia ministra -
na zapytanie nr 4428
w sprawie odsunięcia prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Katowicach od prowadzenia śledztwa dotyczącego znanego polskiego lobbysty
Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na przekazane przez pana marszałka Krzysztofa Putrę przy piśmie (znak: SPS-024-4428/09) z dnia 24 lipca 2009 r. zapytanie pana posła Tadeusza Wity dotyczące odsunięcia prokuratora A. R. od prowadzenia śledztwa Ap V Ds 6/09 przeciwko M. D. i innym, podnieść przede wszystkim należy, że prokurator apelacyjny jako kierownik jednostki organizacyjnej prokuratury jest odpowiedzialny za sprawne funkcjonowanie tej jednostki i prawidłową, jednolitą realizację zadań ustawowych prokuratury w obszarze działania danej prokuratury apelacyjnej. Z odpowiedzialnością wiążą się uprawnienia m.in. do podejmowania suwerennych decyzji kadrowych pozostających w kompetencji prokuratora apelacyjnego jako przełożonego i zwierzchnika służbowego.
Z dniem 1 kwietnia 2009 r. dotychczasowe wydziały zamiejscowe Biura do Spraw Przestępczości Zorganizowanej Prokuratury Krajowej zostały przekształcone w wydziały V do spraw przestępczości zorganizowanej i korupcji prokuratur apelacyjnych. W pierwszym okresie ich funkcjonowania prokuratorzy apelacyjni, poza koniecznością zapoznania się ze sprawami prowadzonymi w wydziałach, dokonywali również oceny pracy osób wykonujących w nich czynności służbowe.
Prokurator apelacyjny w Katowicach zarządzeniem nr 8/09 z dnia 30 czerwca 2009 r. ustalił nowe zadania dla prokuratora A. R. poprzez powierzenie mu czynności w wydziale I organizacyjnym w ramach działu nadzoru. Decyzja ta pozostawała, jak to już wyżej wskazałem, w ramach władztwa prokuratora apelacyjnego w Katowicach i była podyktowana względami merytorycznymi oraz potrzebą zapewnienia prawidłowego działania ww. prokuratury.
Prokurator apelacyjny w Katowicach po utworzeniu wydziału V do spraw przestępczości zorganizowanej i korupcji przeprowadził analizę śledztw najdłużej prowadzonych w wydziale V, w tym sprawy Ap V Ds 6/09 przeciwko M. D. i innym, której referentem był prokurator A. R. Po zapoznaniu się z planem śledztwa i przyjętych referatach przesunął A. R. do innego wydziału. Powodem takiej decyzji były zastrzeżenia co do prawidłowości i poziomu podejmowanych w śledztwie czynności oraz mało efektywny sposób wyjaśniania licznych wątków objętych, poza głównym wątkiem przeciwko podejrzanym, przedmiotem śledztwa Ap V Ds 6/09. Potwierdzeniem stwierdzonych uchybień jest uznanie przez Sąd Apelacyjny w Katowicach skarg dwóch podejrzanych na występującą w powyższym śledztwie przewlekłość za zasadne i polecenie zakończenia postępowania przygotowawczego w wątkach dotyczących tych podejrzanych do 30 września 2009 r.
Zmiana referenta powyższego śledztwa była podyktowana przede wszystkim dobrem prowadzonego postępowania.
Wiązała się również z brakami kadrowymi w dziale nadzoru, przy czym niezbędne jest podkreślenie, że w dziale tym co do zasady nie są nadzorowane śledztwa o tak skomplikowanym charakterze jak śledztwo Ap V Ds 6/09.
Odnosząc się do drugiego zagadnienia zawartego w zapytaniu pana posła Tadeusza Wity związanego z wydaniem prokuratorowi A. R. polecenia i sposobu rozstrzygnięcia żądania prokuratora, złożonego w trybie art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z 2008 r. Nr 7, poz. 39, z poźn. zm.), zauważyć należy, że zgodnie z art. 8 ust. 2 i 3 cytowanej ustawy prokurator obowiązany jest wykonywać zarządzenia, wytyczne i polecenia przełożonego prokuratora. Polecenie dotyczące treści czynności procesowej prokurator przełożony wydaje na piśmie, na żądanie prokuratora - wraz z uzasadnieniem. Jeżeli prokurator nie zgadza się z poleceniem, może żądać zmiany polecenia lub wyłączenia go od wykonania czynności lub od udziału w sprawie. O wyłączeniu rozstrzyga ostatecznie prokurator bezpośrednio przełożony nad prokuratorem, który wydał polecenie.
W omawianym zakresie ustalono, że w dniu 10 czerwca 2009 r. zastępca prokuratora apelacyjnego w Katowicach wydał prokuratorowi A. R. na piśmie polecenie uchylenia środka zapobiegawczego w postaci poręczenia majątkowego zastosowanego wobec jednej z podejrzanych w sprawie Ap V Ds 6/09. Na wniosek prokuratora A. R. polecenie to zostało pisemnie uzasadnione. Wobec złożenia przez A. R. żądania zmiany polecenia i wyłączenia go od wykonania czynności prokurator apelacyjny w Katowicach zarządzeniem z dnia 25 czerwca 2009 r. odmówił zmiany decyzji i rozstrzygnął o wyłączeniu prokuratora A. R. od wykonania czynności będącej przedmiotem polecenia. Informacje zamieszczone w środkach masowego przekazu dotyczące wydania ustnie ww. polecenia przez prokuratora apelacyjnego w Katowicach I. P. nie odpowiadają faktom.
Już sama analiza pism prokuratora A. R. pozwala stwierdzić, że nie otrzymał on ustnego polecenia od prokuratora apelacyjnego I. P. uchylenia zastosowanego środka zapobiegawczego w śledztwie Ap V Ds 6/09.
Na podstawie zarządzenia nr 5/09 prokuratora apelacyjnego w Katowicach z dnia 12 maja 2009 r. w sprawie podziału zadań i czynności kierownictwa oraz prokuratorów Prokuratury Apelacyjnej w Katowicach ustalono, że zastępca prokuratora apelacyjnego w Katowicach M. W. sprawuje bezpośredni nadzór nad pracą Wydziału V do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Apelacyjnej w Katowicach oraz że w tym zakresie jest prokuratorem przełożonym prokuratorów Prokuratury Apelacyjnej w Katowicach.
Treść zarządzenia nr 5/09 prokuratora apelacyjnego pozwala na przyjęcie, że zastępca prokuratora apelacyjnego M. W. był podmiotem uprawnionym do wydania polecenia prokuratorowi A. R. w trybie art. 8 ust. 2 ustawy o prokuraturze, jak również na ustalenie, kto jest prokuratorem bezpośrednio przełożonym posiadającym kompetencje do rozstrzygnięcia żądania złożonego w trybie art. 8 ust. 3 ww. ustawy.
Godzi się również zauważyć, że prokurator apelacyjny zgodnie z dyspozycją art. 17a ust. 3 pkt 5 jest prokuratorem bezpośrednio przełożonym w stosunku do prokuratorów pełniących czynności w prokuraturze apelacyjnej.
Przytoczone uregulowanie ustawowe oraz treść zarządzenia nr 5/09 pozwalają stwierdzić, że decyzje wiążące się z poleceniem uchylenia środka zapobiegawczego w śledztwie Ap V Ds 6/09 były prawidłowe i wydane oraz rozpoznane przez uprawnione podmioty.
Z poważaniem
Zastępca prokuratora generalnego
Jerzy Szymański
Warszawa, dnia 17 sierpnia 2009 r.