W związku z licznymi doniesieniami medialnymi o rzekomo naglącej potrzebie wprowadzenia do szkół obowiązkowych zajęć z edukacji seksualnej, połączonej z instruktażem stosowania środków antykoncepcyjnych, oraz wprowadzonymi przez Ministerstwo zmianami, mającymi na celu upowszechnienie od nowego roku szkolnego przedmiotu Wychowanie do Życia w Rodzinie proszę o informację w następującym temacie. Z opinii niektórych ekspertów z dziedziny psychologii, pedagogiki, seksuologii wynika, że wprowadzenie tego typu zajęć przynosi skutek odwrotny od zamierzonego. Także dane pochodzące z innych krajów (np. Wielkiej Brytanii) wskazują, że zwiększanie ilości godzin edukacji seksualnej wśród dzieci i młodzieży nie wpływa na zmniejszenie niepożądanych ciąż wśród nastolatek, ani liczby zakażeń chorobami przenoszonymi drogą płciową wśród dzieci i młodzieży. Przeciwnie, obniża się tam średni wiek inicjacji seksualnej, wzrasta liczba niechcianych ciąż i obniża się wiek nastolatek zachodzących w ciąże, wzrasta liczby zakażeń chorobami wenerycznymi, wzrasta liczna aborcji dokonywanych przez nastoletnie dziewczęta.

 proszę o informację :

1.Jaki jest stosunek Ministerstwa Edukacji Narodowej do stosowania w Polskich szkołach modelu edukacji seksualnej polegającego na promowaniu zachowań seksualnych z użyciem środków antykoncepcyjnych?

2.Na podstawie jakich przesłanek Ministerstwo planuje wprowadzanie zmian w nauczaniu omawianego przedmiotu?

3.Jakimi danymi na temat liczby niepożądanych ciąż wśród nastolatek w różnych grupach wiekowych w Polsce na przestrzeni ostatnich lat dysponuje Ministerstwo Edukacji Narodowej? Jak te dane wyglądają w innych krajach? (Wielka Brytania, Francja, Niemcy, Holandia, Irlandia)

4.Czy, i na podstawie jakich przesłanek można stwierdzić, że wprowadzenie edukacji seksualnej połączonej z instruktażem antykoncepcyjnym przyczynia się do zmniejszenia liczby niepożądanych ciąż wśród nastolatek i zachorowań na choroby przenoszone drogą płciową? Proszę o dane źródłowe na ten temat.

5.Jakimi danymi na temat średniego wieku inicjacji seksualnej w Polsce na przestrzeni ostatnich lat dysponuje Ministerstwo? Jak te dane wyglądają w odniesieniu do innych krajów?

6.Jak Ministerstwo odnosi się do twierdzenia, że tego typu zajęcia przyczyniają się do wzrostu ryzykownych zachowań seksualnych młodzieży, oraz do obniżania średniego wieku inicjacji seksualnej? Proszę o poparcie informacji danymi liczbowymi.

7.Jak ministerstwo odnosi się do propozycji promowania wśród młodzieży abstynencji seksualnej przed zawarciem związku małżeńskiego, lub przynajmniej do osiągnięcia pełnoletniości, zamiast nauczania o antykoncepcji? Czy znane są Ministerstwu pozytywne wyniki tego typu kampanii przeprowadzonych w USA?

Proszę o wskazanie źródeł pochodzenia wszystkich danych na jakich Szanowna  Pani Minister się oprze.

Z poważaniem

Tadeusz Wita

Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia - z upoważnienia ministra -

na zapytanie nr 4359

w sprawie zmian dotyczących przedmiotu: wychowanie do życia w rodzinie

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na zapytanie pana posła Tadeusza Wity skierowane do ministra zdrowia w dniu 17 lipca 2009 r., znak: SPS-024-4359/09, w sprawie planowanych w oświacie zmian dotyczących przedmiotu: wychowanie do życia w rodzinie, uprzejmie przedstawiam następujące wyjaśnienia.

   Stosownie do postanowień zawartych w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz. U. Nr 17, poz. 78, z późn. zm.) minister właściwy do spraw oświaty i wychowania zapewnia warunki realizacji w szkołach treści edukacyjnych dotyczących wiedzy o życiu seksualnym człowieka, o zasadach świadomego i odpowiedzialnego rodzicielstwa, o wartości rodziny, życia w fazie prenatalnej oraz metodach i środkach świadomej prokreacji.

   Treści programowe zajęć edukacyjnych wychowanie do życia w rodzinie zostały określone w rozporządzeniu ministra edukacji narodowej i sportu z dnia 26 lutego 2002 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. Nr 51, poz. 458, z późn. zm.).

   Treści programowe uwzględniają postulaty i zobowiązania Konwencji o Prawach Dziecka, Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego, Narodowego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Krajowego Programu Przeciwdziałania Narkomanii, Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom HIV i Opieki nad Żyjącymi z HIV i Chorymi na AIDS.

   Realizacja zajęć edukacyjnych wychowanie do życia w rodzinie jest obligatoryjnym zadaniem wszystkich typów szkół. Sposób nauczania szkolnego w tym zakresie reguluje rozporządzenie ministra edukacji narodowej z dnia 12 sierpnia 1999 r. w sprawie sposobu nauczania szkolnego oraz zakresu treści dotyczących wiedzy o życiu seksualnym człowieka, o zasadach świadomego i odpowiedzialnego rodzicielstwa, o wartości rodziny, życia w fazie prenatalnej oraz metodach i środkach świadomej prokreacji zawartych w podstawie programowej kształcenia ogólnego (Dz. U. Nr 67, poz. 756, z późn. zm.).

   Zgodnie z informacją przekazaną przez ministra edukacji narodowej (MEN), od 1 września 2009 r. w szkołach, w klasach I szkoły podstawowej oraz w klasach I gimnazjum, będzie realizowana nowa podstawa programowa określona rozporządzeniem ministra edukacji narodowej w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. Nr 67, poz. 756, z późn. zm.). Kładzie ona szczególny nacisk na kształtowanie właściwych postaw dzieci i młodzieży, tj. prospołecznej, prozdrowotnej, prorodzinnej, w tym również postawy odpowiedzialności za decyzje dotyczące drogi życiowej. Treści nauczania dotyczące szeroko rozumianej ludzkiej seksualności zostały wyodrębnione w celach ogólnych oraz w treści nauczania - wymaganiach szczegółowych przedmiotu wychowanie do życia w rodzinie, a ponadto w treściach nauczania takich przedmiotów, jak przyroda, biologia, wychowanie fizyczne oraz etyka.

   Jak informuje Ministerstwo Edukacji Narodowej, obecnie obowiązująca podstawa programowa zajęć wychowania do życia w rodzinie oraz nowa, która będzie wprowadzana w szkołach od roku szkolnego 2009/2010, zapewniają realizację postanowień wynikających z przepisów ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego oraz o warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, a także nauczania w zakresie wiedzy o życiu seksualnym, o zasadach świadomego i odpowiedzialnego rodzicielstwa, o wartościach rodziny, życia w fazie prenatalnej oraz metodach i środkach służących świadomej prokreacji, pozwalają uczniom poznać i zrozumieć złożoność powyższej problematyki w aspekcie naukowym, społecznym, kulturowym i etycznym.

   Zajęcia wychowanie do życia w rodzinie mogą być prowadzone przez osoby posiadające kwalifikacje do nauczania w danym typie szkoły oraz ukończone studia wyższe z zakresu nauk o rodzinie albo studia podyplomowe lub kursy kwalifikacyjne zgodne z treściami programowymi zajęć. Nauczyciele, którzy ukończyli kurs kwalifikacyjny z zakresu zajęć edukacyjnych wychowanie do życia w rodzinie, posiadają kwalifikacje do prowadzenia tych zajęć w szkołach podstawowych, gimnazjach i zasadniczych szkołach zawodowych. W pozostałych typach szkół zajęcia te mogą być realizowane przez nauczycieli, którzy uzyskali kwalifikacje w ramach studiów wyższych w zakresie nauk o rodzinie albo studiów podyplomowych zgodnych z treściami programowymi zajęć.

   Przygotowana obecnie w MEN nowelizacja rozporządzenia obejmuje m.in. przepisy doprecyzowujące warunki uczestnictwa uczniów w zajęciach i zakłada zmianę w sposobie wyrażania przez rodziców (prawnych opiekunów) decyzji w tej sprawie. Uczniowie będą mieli obowiązek uczestniczenia w zajęciach edukacyjnych wychowania do życia w rodzinie, jeżeli ich rodzice (opiekunowie prawni) bądź sami pełnoletni uczniowie nie wyrażą w formie pisemnej sprzeciwu wobec udziału w zajęciach. Nieobowiązkowy udział w tych zajęciach wynika z konstytucyjnego prawa rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami.

   Jak zapewnia Ministerstwo Edukacji Narodowej, w żadnych z realizowanych lub planowanych zadań nigdy nie promowano zachowań seksualnych z użyciem środków antykoncepcyjnych, a z tematyki zajęć wychowania do życia w rodzinie jednoznacznie wynika, że nie mogą być one w żadnym przypadku utożsamiane z instruktażem stosowania antykoncepcji.

   Odnosząc się do zapytania pana posła o liczbę niepożądanych ciąż wśród nastolatek, informuję, że zgodnie z danymi przekazywanymi przez Główny Urząd Statystyczny do sprawozdań Rady Ministrów z wykonywania w danym roku ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego, warunkach dopuszczalności przerywania ciąży oraz o skutkach jej stosowania, na temat urodzeń ogółem oraz urodzeń żywych wg grupy wiekowej matki w latach ukończonych 19 lat i mniej, przedstawia się następująco.

   Urodzenia żywe według wieku matki w latach 2005-2008

   Z uwagi na fakt, iż przedmiotowe sprawozdanie dotyczy wyłącznie realizacji przepisów ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunków dopuszczalności przerywania ciąży na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, Ministerstwo Zdrowia nie posiada danych statystycznych i informacji na temat liczby niepożądanych ciąż wśród nastolatek w innych krajach.

   Jednocześnie pragnę poinformować, że zajęcia wychowanie do życia w rodzinie realizowanie wg podstawy programowej określonej przez ministra edukacji narodowej mają za zadanie kształtowanie oraz wzmacnianie postawy szacunku wobec siebie i innych, połączone ze znajomością organizmu ludzkiego, powinny sprzyjać prawidłowemu rozwojowi psychoseksualnemu w kolejnych fazach życia, a w konsekwencji odpowiedzialności w przeżywaniu własnej płciowości, znajomości metod i środków antykoncepcyjnych, norm zachowań seksualnych oraz przygotowaniu do założenia rodziny. Skłania uczniów do refleksyjnej postawy wobec człowieka, jego natury, moralności oraz różnych sytuacji życiowych. A co za tym idzie, uczy odpowiedzialności za słowa i czyny, również w kwestii niepożądanej ciąży czy chorób przenoszonych drogą płciową.

   Ustosunkowując się do pytania pana posła o dane na temat średniego wieku inicjacji seksualnej w Polsce, uprzejmie informuję, że wg badań przeprowadzonych przez prof. Izdebskiego, których wyniki są powszechnie dostępne, przed 15. rokiem życia inicjację seksualną przeżyło 7% badanych, w tym 3% dziewcząt i 10% chłopców. Pośród 15- i 16-latków inicjację seksualną ma za sobą 19% osób, czyli co piąta osoba. W grupie 17-19-latków inicjację seksualną przeżyła niewiele ponad połowa osób - 51%. Średni wiek pierwszych kontaktów seksualnych wynosi niewiele ponad 19 lat dla kobiet i nieco ponad 18 lat dla mężczyzn.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Marek Haber

   Warszawa, dnia 12 sierpnia 2009 r.